Uit de PZC (14.11.2006):

De raadkaart van vorige week had nogal wat overeenkomsten met die van veertien dagen geleden. Een markt en op de achtergrond een molen. Gelet op het grote aantal inzendingen is de Markt in Terneuzen kennelijk herkenbaarder dan die in Vlissingen.

“Een schilderijtje van die kaart hangt bij mijn moeder in de woonkamer te Terneuzen” schrijft J. A. van Wijck uit Oosterland. “Mijn Vader had deze kaart ook bij zijn kaartenverzameling, hij was vroeger een fervent verzamelaar van oude ansichtkaarten.”

Voor B. Bliek uit Vlissingen is het een beeld van zijn geboorteplaats. “De Markt gezien vanuit de richting Burgemeester Geilstraat, in de richting van de De Jongestraat. De molen is de stadsmolen van Jan van de Ree, gebouwd in 1853 en in 1917 van zijn kap ontdaan. Achterin is de De Jongestraat te zien. Het was oorspronkelijk een smalle zijtak van het kanaal met op het eind een spuisluis, een waterkering tussen de oude gemeentehaven (thans markt) en het kanaal (Heerengracht). Deze zijtak is in 1871 gesloopt en gedempt.” De huizen rechts staan volgens Bliek in de oude Molenstraat, thans Kersstraat. “In 1893 is de straatnaam gewijzigd; de naam is waarschijnlijk afkomstig van de zogenaamde kaarsbranding bij pulblieke verkopingen. Bij zo’n verkoop brandde men in de vierschaar achtereenvolgens drie waskaarsen. Zolang een kaars brandde, was er koop- en biedgelegenheid. Kersstraat is waarschijnlijk een dialectische vorm van Kaarsstraat.”

De 82—jarige E. Busman-Leunis uit Terneuzen herinnert zich dat er twee molens in de stad waren, “maar ik heb er nooit wieken op geweten”. In een van de witte huisjes links woonde de eigenaar van de molen. “In die tijd had je het Nederlands Padvindergilde. We huurden de molen voor een luttel bedrag. Het was een gezellig clubhuis, maar in de winter niet warm te krijgen. Op zaterdagmiddag waren er wel veertig tot zestig meisjes aanwezig. In een ander huisje links was een depot van het Nederlands Bijbelgenootschap.”

D. E. Tollenaar uit Terneuzen geeft aan dat Voor de muur van het eerste huis links de ingang van de Zandstraat te zien is. “In dit huis woonde Frans Kense, broodbakker op het Boeregat. In het huis eraan gebouwd woonde de familie Molsaeke. De man was vertegenwoordiger. Later was in dit pand de vuurwerkwinkel van Urk gevestigd, daarnaast de ingang naar het Molenpad, waar jeugdhuis Het Kotje stond. Naast de woning van de familie De Smidt slagerij Van de Bent.”

Nu is op de hoek Kersstraat-De Jongestraat de Fortisbank gevestigd, meldt M. de Blaey uit Terneuzen. “Aan de overzijde vinden we nu Manpower, met daarnaast de schoenmakerswinkel vanvan Wentzier es de kaaswinkel van De Caluwé.”

H. Hamelink uit Middelburg noemt de molenrest – geruime tijd in gebruik als jongerencentrum Tiffany – één van de weinige dingen uit vervlogen tijden die Terneuzen nog heeft. “Want jammer genoeg heeft men zowat alles afgebroken wat vroeger Temeuzen tot zo’n gezellige en aantrekkelijke stad maakte.”

M. S. Hamelink-Dooms uit Middelburg vertrok 53 jaar geleden uit Terneuzen, maar herkent de afgebeelde situatie nog goed. “Op de markt woonden voornamelijk mensen die een zekere welstand genoten. Niet te zien op de foto zijn de gezellige café’s waar je dansen leerde; ook niet het voormalige kantongerecht, nu een restaurant.”

A. Sponselee uit Sas van Gent wijst op het zijstraatje links, de Molenwerf. “Er staat nu het gebouw van Emergis, met bij de ingang een muurtje met hierop in de vorm van een ongeveer kwart ‘namaakmolensteen’ de tekst: eerste steen gelegd d.d. 20 mei 1983.”

C. F. Stevense uit Middelburg merkt op dat de molen eerst eigendom was van Jan de Jonge uit Zaamslag (overigens niet de naamgever van de De Jongestraat, dat was een wethouder). “In de Tweede Wereldoorlog stond er afweergeschut op de molenromp. De resten zijn in 1981 afgebroken en toen restte alleen nog de gevelsteen met de namen van de gemeentebestuurders”, aldus Stevense.

Rinus Antonisse

De waardebonnen gaan naar: A. T. Zegers-de Feyter, Terneuzen, J. A. Heerenthals, Nisse en F. van Opdorp, IJzendijke.